بندر لنگه یکی از کهنترین و مهمترین بنادر جنوبی ایران است که در استان هرمزگان و در ساحل شمالی خلیج فارس قرار دارد. این بندر در گذشته به دلیل رونق صید و تجارت مروارید، با نام «بندر مروارید» شناخته میشد و از مراکز اصلی بازرگانی دریایی ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس، هند و شرق آفریقا به شمار میرفت.
امروزه بندر لنگه علاوه بر نقش بندری و اقتصادی، بهواسطه سواحل زیبا، آثار تاریخی ارزشمند و طبیعت منحصربهفرد، یکی از مقاصد مهم گردشگری جنوب ایران محسوب میشود.
بندر لنگه کجاست؟
بندر لنگه در غرب استان هرمزگان واقع شده و از شمال به ارتفاعات زاگرس جنوبی، از جنوب به خلیج فارس و از شرق و غرب به بنادر تاریخی همجوار محدود میشود. این شهر به دلیل موقعیت راهبردی خود، همواره یکی از گلوگاههای مهم دریانوردی ایران بوده است.
تاریخچه بندر لنگه
بندر مروارید ایران
در گذشته، بندر لنگه بهواسطه صید گسترده مروارید طبیعی شهرت فراوانی داشت. مروارید یکی از اصلیترین کالاهای صادراتی این بندر بود و بسیاری از تاجران ثروتمند منطقه در این شهر سکونت داشتند. همین رونق اقتصادی باعث شکلگیری خانهها، عمارتها، مساجد و بازارهای باشکوهی در بندر لنگه شد.
دوران تاریخی
بندر لنگه در دورههای مختلف تاریخی از جمله صفویه، افشاریه، زندیه و قاجار نقش مهمی در تجارت دریایی ایران ایفا کرده است. حضور قدرتهای خارجی، بهویژه پرتغالیها در سواحل جنوبی ایران، نیز در تاریخ این بندر تأثیرگذار بوده است.
آبوهوا و شرایط اقلیمی بندر لنگه
بندر لنگه دارای آبوهوای گرم و مرطوب استوایی است و در نزدیکی مدار رأسالسرطان قرار دارد.
- تابستانها: بسیار گرم و شرجی
- زمستانها: معتدل و مطلوب
بهترین زمان سفر به بندر لنگه اواخر پاییز، زمستان و اوایل بهار است.
پوشش گیاهی بندر لنگه
به دلیل شرایط اقلیمی خاص، پوشش گیاهی بندر لنگه از گونههای مقاوم به شوری و کمآبی تشکیل شده است، از جمله:
- درخت کنار
- نخل خرما
- درختان سَمر، سلم
- درختان کهنسال جمبو
درخت جمبو
درخت جمبو از گونههای قدیمی منطقه است که بیش از ۱۰۰ سال عمر دارد و ارتفاع آن به حدود ۱۴ متر میرسد. میوه این درخت دارای خواص دارویی بوده و چوب آن نیز ارزش بالایی دارد.
پوشش جانوری بندر لنگه
بندر لنگه و نواحی اطراف آن زیستگاه گونههای متنوع جانوری است، از جمله:
پرندگان
- پرستوی دریایی
- مرغ دریایی
- حواصیل
- عقاب ماهیگیر
- هوبره
- شاهین، بالابان و دلیجه
آبزیان و خزندگان
- انواع ماهیهای خلیج فارس
- لاکپشتهای دریایی
- دلفینها
این تنوع زیستی، بندر لنگه را به یکی از مناطق مهم اکولوژیک جنوب کشور تبدیل کرده است.
جاذبههای دیدنی بندر لنگه
عمارت فکری بندر لنگه
عمارت فکری یکی از شاخصترین بناهای تاریخی بندر لنگه و یادگاری از دوره قاجار است. این عمارت متعلق به بازرگانی ثروتمند به نام عبدالواحد فکری بوده و توسط معمار مشهور بندر لنگه، استاد محیالدین ساخته شده است.
ویژگیهای معماری
- مساحت حدود ۳۴۰۰ متر مربع
- دارای ۳ بخش: بیرونی، اندرونی و خدماتی
- ۲۵ اتاق
- ۵ بادگیر بلند
- ۲ زیرزمین، حیاط مرکزی، اصطبل و اتاق نگهبانی
- استفاده از مصالحی مانند گچ، ساروج و سنگ
- سقفهای چوبی با حصیر و کاهگل
این بنا در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و امروزه بهعنوان موزه مردمشناسی بندر لنگه مورد استفاده قرار میگیرد.
قلعه لشتان
قلعه لشتان بر فراز کوه شاهین و در فاصله حدود ۶ کیلومتری بندر لنگه قرار دارد. وسعت این قلعه حدود ۱۵ هکتار است و شامل:
- ۸۵ بنای مسکونی
- آبانبارها و برکهها
- برجهای مراقبتی
- قبرستانهای قدیمی
درباره قدمت این قلعه نظرات مختلفی وجود دارد و آن را به دوره هخامنشیان، حضور پرتغالیها یا اوایل قرن دهم هجری قمری نسبت میدهند. قلعه لشتان در سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
جزیره شیدور (مارو)
جزیره شیدور یکی از بکرترین جزایر خلیج فارس است که در فاصله ۱.۵ کیلومتری بندر لنگه قرار دارد.
مشخصات جزیره
- مساحت: حدود ۹۸ هکتار
- بدون سکنه
- منطقه حفاظتشده از سال ۱۳۶۶
حیاتوحش
- لاکپشتهای دریایی (منقار عقابی، سبز، چرمی)
- پرستوهای دریایی، عقاب دریایی دمسفید
- دلفینها و انواع ماهیها
بازدید از این جزیره تنها با مجوز اداره محیطزیست بندر لنگه امکانپذیر است.
مسجد افغان بندر لنگه
مسجد افغان از آثار تاریخی مربوط به دوره افشاریه است که معماری آن ریشه در دوره صفویه دارد. این مسجد در سال ۱۲۳۲ هجری قمری توسط حاج عبدالله افغان ساخته شد.
ویژگیها:
- گچبریهای زیبا
- سقف چوبی
- پنجرههای مشبک
- دو شبستان تابستانی و زمستانی
این مسجد در سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
مسجد غیاث
مسجد غیاث در محله البلوکیه بندر لنگه واقع شده و مربوط به قرن ۱۳ هجری قمری است. این مسجد دارای:
- شبستان بزرگ زمستانی
- ستونهای متعدد
- گچبریهای برجسته
میباشد و در دورههای مختلف مرمت شده است.
تنگه بنو
تنگه بنو یکی از جاذبههای طبیعی شگفتانگیز بندر لنگه است که در فاصله ۵ کیلومتری شهر قرار دارد. مسیر دسترسی به آن شامل راهی کوهستانی و پیادهروی حدود ۳۰ دقیقهای است. چشماندازهای طبیعی این تنگه، آن را به یکی از زیباترین مناطق اطراف بندر لنگه تبدیل کرده است.
قلعه شیخ سلطان المرزوقی
این قلعه تاریخی که با نام قلعه مغویه نیز شناخته میشود، در سال ۱۳۲۱ هجری قمری ساخته شده و متعلق به شیخ سلطان المرزوقی، از حکمرانان منطقه بوده است.
ویژگیها:
- ۲ تا ۳ طبقه
- اتاقهای متعدد
- حمام سنتی
- ۲ بادگیر
- برج نگهبانی
- دو حیاط اندرونی و بیرونی
مسیرهای دسترسی به بندر لنگه
برای دسترسی زمینی به بندر لنگه، مسیر بندرعباس به سمت غرب و عبور از بنادر خمیر، کنگ و معلم استفاده میشود.
در صورت استفاده از مسیرهای هوایی یا ریلی، ابتدا باید به بندرعباس رسید و سپسها
- برجهای مراقبتی
- قبرستانهای قدیمی
درباره قدمت این قلعه نظرات مختلفی وجود دارد و آن را به دوره هخامنشیان، حضور پرتغالیها یا اوایل قرن دهم هجری قمری نسبت میدهند. قلعه لشتان در سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.
سوالات متداول درباره بندر لنگه
1. بندر لنگه در کدام استان قرار دارد؟
در استان هرمزگان.
2. چرا بندر لنگه به بندر مروارید معروف است؟
به دلیل رونق صید و تجارت مروارید در گذشته.
3. آبوهوای بندر لنگه چگونه است؟
گرم و مرطوب استوایی.
4. بهترین زمان سفر به بندر لنگه چه فصلی است؟
پاییز، زمستان و اوایل بهار.
5. مهمترین بنای تاریخی بندر لنگه چیست؟
عمارت فکری از دوره قاجار.
6. جزیره شیدور کجاست؟
در ۱.۵ کیلومتری بندر لنگه در خلیج فارس.
7. آیا جزیره شیدور مسکونی است؟
خیر، خالی از سکنه و حفاظتشده است.
8. قلعه لشتان مربوط به چه دورهای است؟
دورههای تاریخی مختلف؛ احتمالاً هخامنشی یا پرتغالی.
9. مسجد افغان متعلق به چه دورهای است؟
دوره افشاریه با معماری صفوی.
10. پوشش گیاهی بندر لنگه شامل چه درختانی است؟
کنار، نخل، سمر، سلم و جمبو.
11. چه پرندگانی در بندر لنگه زندگی میکنند؟
پرستو دریایی، مرغ دریایی، عقاب ماهیگیر و حواصیل.
12. تنگه بنو کجاست؟
در ۵ کیلومتری بندر لنگه، در منطقهای کوهستانی.
13. قلعه شیخ سلطان مربوط به چه کسی است؟
شیخ سلطان المرزوقی، حاکم محلی منطقه.
14. بندر لنگه چه اهمیتی در تاریخ ایران دارد؟
یکی از مراکز مهم تجارت دریایی و مروارید.
15. بندر لنگه بیشتر تاریخی است یا طبیعی؟
ترکیبی از هر دو؛ دارای آثار تاریخی و طبیعت بکر.
